O wyprostowaniu



O przepływie energii, czyli dlaczego wyprostowanie jest takie ważne?

Koń musi być wyprostowany, żeby energia mogła przepływać swobodnie od zadu przez całe ciało konia, aż do pyska i z powrotem. W przeciwnym wypadku będzie ona rozpraszać się o napotkane skrzywienia, efektem czego będzie brak przepuszczalności i impulsu.

Można porównać konia do pociągu pchanego naprzód przez przyczepioną z tyłu lokomotywę. Wszystkie "wagoniki", reprezentujące ciało konia, muszą ustawić się w jednej linii, by "lokomotywa", czyli zad konia, mogła efektywnie popychać je do przodu.

Myślę, że można ten mechanizm zobrazować również za pomocą wahadła Newtona, przedstawiającego prawo zachowania pędu i energii kinetycznej. 

Jak zdiagnozować skrzywienie u swojego konia?

Zrób mu gruntowny przegląd - obejrzyj go "od stóp do głów" podczas, gdy stoi na równej nawierzchni, a także gdy się porusza - po linii prostej i na kole. W pierwszym przypadku doszukuj się:
  • zmian w obrębie kopyt (np. jedno kopyto różni się od drugiego wielkością lub kształtem)
  • nierównomiernie rozbudowanych mięśni (np. jedna z łopatek lub biodro jest silniej umięśnione)
  • asymetrii budowy (np. jedno biodro jest wyżej niż drugie)
  • bolesności przy uciskaniu w okolicach kręgosłupa
Natomiast u konia w ruchu zwróć uwagę na:
  • nieprawidłowości w stawianiu kroków (np. jedna z nóg stawiana jest czubkiem kopyta w przód, druga - pod nieco innym kątem)
  • problemy z zagalopowaniami na jedną ze stron
  • słabsze wkraczanie jedną z zadnich kończyn pod tułów (noga stawiana jest "obok" klatki piersiowej)
  • nieplanowane zmiany nóg i krzyżowanie (zarówno pod siodłem, jak i podczas lonżowania)
  • trudne do wysiedzenia chody (nierówny stęp, wybijający kłus, "szarpany" galop)
  • problemy z poruszaniem się w jedną ze stron na kole (+ noszenie głowy na zewnątrz)
  • "spływanie" na jedną ze stron (np. na prostej, przy cofaniu czy przy najeździe na przeszkodę)
Sygnałem, że coś jest nie tak z wyprostowaniem konia, mogą być również twoje problemy z dosiadem - wiecznie nierówne strzemiona i, mimo ciągłych starań, by się poprawić - przekrzywienie zaczynające się na poziomie bioder. To działa w dwie strony - twój niesymetryczny dosiad może zmuszać konia do poruszania się krzywo.
 

Anatomia wyprostowania.
"Koń jest wyprostowany kiedy jego mostek jest wypośrodkowany pomiędzy jego łokciami (...)." dr Deb Bennet
Klatka piersiowa konia, może poruszać się między jego przednimi kończynami dużo swobodniej niż w naszym ciele. Dzieje się tak dlatego, że koń nie posiada obojczyka - brak zatem kostnego elementu, który spajał by mostek z łopatkami. U nas mostek trzyma się sztywno na środku ciała - u konia sprawa ma się dużo elastyczniej.

Kończyny przednie połączone są z klatką piersiową (a więc i mostkiem) tylko poprzez mięśnie. Klatka piersiowa jest podwieszona od spodu przez "taśmę" z mięśni piersiowych i mięśnia zębatego (serratus), która przyczepiona jest z dwóch stron do łopatek i kości ramiennych. Kiedy koń porusza się wyprostowany - ciężar klatki piersiowej rozkłada się w tej "kołysce" równomiernie, nie ma przeciążeń na którąkolwiek ze stron. Środek mostka, u konia wyprostowanego, znajduje się w jednej linii z kością łonową - dolnym zwieńczeniem miednicy. 

Czemu konie poruszają się lepiej w jedną ze stron?

Konie mają tendencję do skrzywienia na jedną ze stron - u znakomitej większości koni jest to strona prawa. Znaczy to, że prawa strona jest silniejsza, a lewa słabsza - konie te mają lepiej umięśnioną prawą łopatkę, większe prawe kopyto przednie, a także noszą swą głowę oraz zad bardziej na lewo. Łatwiej im zatem podążać ścieżką wiodącą w lewo - podczas pracy na kole będą dużo sztywniejsze na prawą stronę, a ich głowa będzie "uciekała" na zewnątrz.

Teorii na temat dlaczego tak się dzieje jest kilka (np. związek skrzywienia z ułożeniem w łonie matki czy też z faktem, że wszystko przy koniu robimy od lewej strony) - pewne jest, że nie da się u konia wyeliminować tej tendencji, tak jak nie da się nic poradzić na prawo- czy leworęczność człowieka. Da się wykształcić ćwiczeniami wyuczoną oburęczność, jednak skłonność do posługiwania się lepiej jedną ze stron pozostanie. 

Uwaga skierowana do środka.

Konie mają zwyczaj przyglądania się rzeczom jednym okiem - "skanują" otoczenie poprzez przekrzywianie głowy (najczęściej na lewo, ze względu na ustawienie głowy przy skrzywieniu w prawo). Siłowe próby ustawienia głowy konia na wprost będą powodowały u niego opór, gdyż wywołają ból w szyi. Można natomiast zwiększyć stopnień wyprostowania poprzez przywoływanie uwagi konia w taki sposób, by musiał używać mniej aktywnego oka.

Konie skrzywione mają jeszcze jedną tendencję - ich skupienie, uwaga, zdają się zawsze być "na zewnątrz". Koń poproszony o zgięcie w prawo, będzie skupiał wzrok na lewo. Sprawmy by koń koncentrował się na tym, co dzieje się po wewnętrznej stronie - koń wyprostowany, będzie miał "uwagę skierowaną do środka".
"Trzeba czuć, ze wszystko dzieje się po wewnętrznej stronie konia, od wewnętrznej tylnej nogi, po wewnętrzny kącik pyska" Nuno Oliveira
 Prostowanie na siłę.

Nawet jeśliby nakazać koniowi poruszać się z głową prosto, i nawet jeśli zad ustawiłby się za nią w jednej linii, w tzw. odruchu prostowania - niewiele to zmieni, ponieważ "środek" konia nadal będzie krzywy, odruch prostowania nie obejmuje bowiem łopatek konia. Co więcej - tak nienaturalna dla konia pozycja może przyczynić się do kontuzji! Na każdym "zakręcie" na linii kręgosłupa powstałym przez takie skrzywienie, znajduje się teraz punkt zapalny, który, jeśli pozwolimy koniowi na poruszanie się w ten sposób, szybko się zaogni. 

Jak pomóc koniowi poruszać się prosto?
"Zanim jakikolwiek koń będzie mógł się wyprostować, musi najpierw być rozluźniony i elastyczny. (...) Prawidłowa kolejność to zatem: rozluźnienie, elastyczność, wyprostowanie, impuls (a nie, tak jak jest często powtarzane "rozluźnienie, impuls, wyprostowanie" (...) )" dr Deb Bennet
Jednym z najlepszych sposobów na wyprostowanie konia jest uaktywnienie jego zadniej wewnętrznej nogi - w przypadku konia skrzywionego w prawo, będzie to noga prawa - ta, która stawiana jest nie pod kłodę, a obok niej. Ćwiczenia angażujące tę nogę do wkraczania pod konia można wykonywać z ziemi i z siodła. Świetnym ćwiczeniem jest łopatka do wewnątrz (i podobne ćwiczenie z ziemi ). Link do filmu - łopatka do wewnątrz na długich wodzach.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=nSDmNaEuLVE&feature=PlayList&p=726C7ECF2AA61E39&playnext_from=PL&playnext=1]

Ćwiczenie łopatki do wewnątrz na kole z ziemi zaczynamy od poproszenia konia o zgięcie w szyi w stój. Jeśli koń odpowiada już na subtelny sygnał do zgięcia prosimy go o ruch naprzód z utrzymaniem tego zgięcia i jednocześnie sugerujemy mu, żeby wkraczał wewnętrzną tylną nogą pod pępek - pod swój środek ciężkości. Gdy koń podstawi tę nogę pod swój ciężar i jednocześnie się rozluźni jego ciało będzie musiało się dostosować - przearanżować i ustawić prawidłowo w stosunku do ścieżki po której koń podąża.

Ponadto dobrze jeśli można skonsultować skrzywienie swojego konia z osobą, która zajmuje się jego kopytami, a także innymi profesjonalistami - lekarzem weterynarii, masażystą, chiropraktykiem czy osteopatą - żeby ustalić jaka opieka będzie dla takiego konia najodpowiedniejsza.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz