Anatomia - budowa szyi konia.



ODCINEK SZYJNY KRĘGOSŁUPA

Siedmiokręgowy odcinek szyjny kręgosłupa, wygięty u konia w neutralnej pozycji w specyficzny kształt litery S, zaczyna się przy połączeniu stawowym zwanym potylicą, a kończy przy połączeniu stawowym między siódmym kręgiem szyjnym (C7*), a pierwszym piersiowym (T1*). Gdy koń opuszcza głowę esowatość tego odcinka prostuje się - kręgosłup szyjny formuje się w bardzo łagodny łuk. W warunkach naturalnych proces ten zachodzi przez większość czasu podczas gdy koń się pasie, czyli nawet do 19 godzin na dobę. Pomiędzy ostatnim kręgiem szyjnym a pierwszym piersiowym (C7/T1) znajduje się tzw. podstawa szyi, czyli relatywnie najniżej położony punkt odcinka szyjnego kręgosłupa.

Proporcje między poszczególnymi "zakrętami" litery S kręgosłupa warunkują jak osadzona będzie końska szyja, a także jak długa i jakie będzie jej połączenie z głową. Zakłada się, że na "S" składają się trzy takie "zakręty": górny, czyli kręgi C1 i C2, środkowy, czyli C3 i C4 oraz dolny - C5, C6 i C7. U koni ras iberyjskich kręgi części dolnej będą krótsze, co da w rezultacie szyję naturalnie uniesioną w podstawie. I odwrotnie, dłuższe kręgi w tej części będą miały konie o tzw. jeleniej szyi, z tendencją do "zapadania się w kłębie". Długość części środkowej będzie decydować o długości całej szyi (np. długie kręgi środkowe będą pożądane u arabów), a części górnej o jej elastyczności i podatności na zginanie podczas treningu (którą to podatność, chcąc-nie chcąc, łatwo wykorzystać w niewłaściwy sposób).

* Oznaczenia poszczególnych kręgów kręgosłupa nadaje się od pierwszej litery łacińskiej nazwy odcinka (np. szyjny - cervicis, litera C) i numeru porządkowego kręgu licząc od głowy do ogona (np. C5 - piąty kręg szyjny).



WIĘZADŁO KARKOWE

Ponad stawem potylicznym znajduje się kostna wypustka, tzw. łuska tylna kości potylicznej, będąca przyczepem mocnego i elastycznego więzadła karkowego. Więzadło to ma około 4-5 cm szerokości i rozcapierza się nad szyją w tzw. blaszki karkowe (lamina nuchae), które poprzyczepiane są do poszczególnych kręgów odcinka szyjnego (od C2 do C7). Dalej więzadło przebiega przez kłąb, przyczepione do jego wyrostków kolczystych, a następnie przechodzi w więzadło nadkolcowe, biegnące wzdłuż końskiego kręgosłupa.

Gdy odcinek szyjny kręgosłupa prostuje się, zwiększa się odległość między stawem potylicznym, a kłębem konia - więzadło napina się, pociąga za wyrostki kolczyste do przodu, uaktywniając jednocześnie więzadło nadkolcowe. Jest to tzw. system biernego unoszenia grzbietu - u pasącego się konia działa on cały czas, natomiast u konia w treningu wtedy gdy pozwolimy mu na opuszczenie głowy (więcej). W treningu w hiperfleksji więzadło karkowe narażone jest na ogromne przeciążenia, ponieważ jest maksymalnie naciągnięte - bardzo często dochodzi do kontuzji w okolicach potylicy gdzie jest przyczepione (zobacz rysunek).

MIĘŚNIE SZYI

Mięśnie szyi u konia można podzielić na nadkręgowe i podkręgowe, czyli te leżące ponad odcinkiem szyjnym kręgosłupa i te, które leżą poniżej tego odcinka. Można też zastosować podział na mięśnie powierzchowne, czyli leżące tuż pod skórą, i głębokie, czyli te, które leżą pod warstwą mięśni powierzchownych.

MIĘŚNIE NADKRĘGOWE.

Mięśnie nadkręgowe szyi tworzą bezpośrednie połączenie między szyja konia, a jego łopatkami i tułowiem. Jeśli zostaną właściwie wzmocnione ich działanie będzie wspomagało proces unoszenia grzbietu.

Najgłębiej umiejscowione są mięśnie:
  • kolcowy i półkolcowy (spinalis i semispinalis - odchodzące bezpośrednio od m. najdłuższego grzbietu)
  • równoległoboczny (rhomboideus - biegnący wzdłuż górnej linii szyi)
  • najdłuższy szyi (longissimus cervicis)
  • najdłuższy kręgu szczytowego (longissimus atlantis)
  • najdłuższy głowy (longissimus capitis)
  • wielodzielny szyi (multifidus cervicis)
  • skośny głowy (obliquus capitis)
  • prosty głowy (rectus capitis)
Nieco płyciej umiejscowiony jest mięsień półkolcowy głowy (semispinalis capitis), a następnie, warstwa po warstwie, mięśnie:
  • płatowaty szyi i głowy (splenius cervicis i splenius capitis - najsilniejszy mięsień szyi)
  • zębaty szyi (serratus cervicis)
  • czworoboczny, z częścią szyjną i piersiową (trapezius)

MIĘŚNIE PODKRĘGOWE

Kluczową kwestią w treningu konia jest zadbanie o rozwój mięśni pochyłego (scalenus) i długiego szyi (longus colli), ponieważ wspomagają one unoszenie jej podstawy (więcej na ten temat - tutaj).
Jest jeszcze jeden mięsień podkręgowy wywołujący spore emocje - jest to prostownik przednich kończyn, mięsień ramienno-głowowy (brachiocephalus), który u konia trenowanego w hiperfleksji wykonuje nienaturalny wysiłek i skraca się nadmiernie, umożliwiając koniowi spektakularną akcję przednich nóg.

PRAWIDŁOWO ZBUDOWANA SZYJA



U 3-latka prawidłowa szyja będzie wyglądać nieco inaczej niż u wytrenowanego konia. O ile koń nie ma wrodzonych wad budowy, jego szyja będzie smukła, wygięta w łagodny łuk. Mięśnie szyi młodego konia nie są jeszcze wykształcone, ale szyja wygląda na "pełną", brak w jej muskulaturze nieregularnych wgłębień i wybrzuszeń. U konia z wzmocnionymi mięśniami nadkręgowymi szyja będzie wyglądać masywnie, z wyraźnie smuklejszą dolną linią, a jej łukowatość się uwydatni.

Szyja będzie się rozwijać u konia tym poprawniej, im swobodniejszy będzie jego grzbiet - mięśnie grzbietu sięgają aż 2/3 długości szyi. Spięty grzbiet będzie powodował taki nadmierne napięcia w szyi, i odwrotnie, zdrętwiała szyja wywoła sztywność mięśni grzbietu.

FAŁSZYWA POTYLICA (ZŁAMANA SZYJA)



Nieprawidłowy przebieg górnej linii szyi objawiający się jej załamaniem na wysokości 2 i 3 kręgu szyjnego nazywane jest fałszywą potylicą. Załamanie to wynika głównie z braku rozluźnienia - gdy koń jest siłowo ganaszowany podczas treningu mięśnie szyi (m.in. silny mięsień płatowaty i znajdujące się przy 1 i 2 kręgu mięśnie prosty i skośny) są nienaturalnie napięte. Jedynym miejscem gdzie mięśnie szyi są słabsze, a opór mniejszy, jest staw między 2 i 3 kręgiem szyjnym - tam właśnie zaobserwować można załamanie w przebiegu górnej linii szyi. Zniwelować tę nieprawidłowość można jedynie przez regularny trening z pracą nad rozluźnieniem grzbietu i mięśni nadkręgowych szyi.

ŹLE ROZWINIĘTA MUSKULATURA

Inną nieprawidłowością wynikającą z niewłaściwego treningu jest zanik mięśni nadkręgowych i uwydatnienie dolnej części szyi - sprawia ona wtedy wrażenie jakby była zbyt masywna u dołu i rzuca się w oczy jej wysmukłość w części górnej. Pomiędzy szyją a łopatką konia znajduje się wklęśnięcie - przy prawidłowym treningu miejsce to wypełnia się, ponieważ wzmacniają się aktywne mięśnie nadkręgowe szyi, wspomagające unoszenie grzbietu od przodu.

Często słyszy się, że owo wybrzuszenie w dolnej części szyi to nadmiernie rozbudowane mięśnie podkręgowe (m.in. mięsień ramienno-głowowy), ale w rzeczywistości są to zwyczajnie uwydatnione kręgi szyjne, ujawniające się u koni trenowanych metodą napędzania na zamkniętą rękę. Jest to wyraźniejsze poprzez kontrast z "chudą" górną linią szyi, której mięśnie są nienaturalnie cienkie, w wyniku ciągłego napięcia i zaburzenia krążenia krwi ze składnikami odżywczymi.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz